Binnen de visserij worden digitale toepassingen steeds vaker ingezet om bij te dragen aan een transparantere, duurzamere en beter gereguleerde sector. Met camera‑ en sensortechnologie aan boord kunnen bijvoorbeeld middels data‑analyse en AI vangsten worden geregistreerd en gemonitord. Deze toepassingen ondersteunen het naleven van vangstquota, het verminderen van bijvangst en het bevorderen van de instandhouding van vispopulaties, bijvoorbeeld door bijvangst terug te zetten en beter inzicht te krijgen in visbestanden. Dit geeft een beeld hoe AI kan bijdragen aan duurzaamheid in de visserij.
Vanuit het ELSA‑onderzoeksperspectief roept een dergelijke toepassing ethische, juridische en maatschappelijke vragen op. Privacy en autonomie spelen een belangrijke rol, zeker wanneer monitoringtechnologie diep ingrijpt in de dagelijkse werkomgeving aan boord van vissersschepen. Ook transparantie en vertrouwen zijn essentiële aandachtspunten. Vissers willen begrijpen hoe data worden geïnterpreteerd en gebruikt, bijvoorbeeld bij quota‑afdracht, controle of beleidsvorming, en welke consequenties dit kan hebben voor hun bedrijfsvoering.
Door middel van een ELSA Scan, stakeholderdialogen met vissers en workshops met andere belangrijke stakeholders worden relevante waarden, risico’s en kansen zorgvuldig in kaart gebracht. Dit kan leiden tot aanbevelingen voor aanpassingen in het ontwerp van systemen, maar ook tot voorstellen voor organisatorische, juridische en governance‑afspraken rondom datagebruik.
